yaşlı bakım huzurevleri alzheimer demans hasta bakıcı unutkanlık geriatri bunama alzaymır

DEMANS (BUNAMA) NEDİR? – Yaşlı Bakım Geriatri Alzheimer Demans Bunama Tedavi Özel Huzurevi Bakıcı Bakımevi
Yaşlı Bakım Geriatri Alzheimer Demans Bunama Tedavi Özel Huzurevi Bakıcı Bakımevi

Yaşlı Bakım Geriatri Alzheimer Demans Bunama Tedavi Özel Huzurevi Bakıcı Bakımevi

Halk dilinde BUNAMA olarakta bilinen DEMANS’ı tanımlarken öncelikle belirli bir hastalık olmadığını vurgulamak gerekir.

Demans; beyni ve dolayısı ile yaşamsal fonksiyonları etkileyen bozulmalara neden olan bir grup belirtilerin genel adıdır.

Bunların bazılarını aşağıdaki gibi sıralayabiliriz;

•Zihinsel etkinliklerin yavaşlaması (gerilemesi)

Bu konu aslında Demans içinde genel bir kavramdır. Yani aşağıda sıralayacağımız belirtiler de sonuçta bir zihin süreci aksaklığından kaynaklanmaktadır ve doğal olarak zihinsel gerileme ile direkt ilişkilidir.

Buna en güzel örnek şu olabilir; eğer karşımdaki kişiye bir konuyu anlatmak içine istediğim cümleleri kuramıyorsam ve karşımdaki kişi beni anlamakta zorluk çekiyorsa bu benim zihinsel etkinlik sürecimde sorun olduğunu gösterir.

Bu durumda ilk etapta düşüncenin oluşması için gerekli olan görsel, işitsel veya dokunsal hafızaya tam ulaşılamamıştır. İkinci etapta buradan eksik gelen bilgiler ile ön hafızada o anlamı verecek yeni sözcük dizilimi de yaratılamamış ve dile getirilememiştir, yani kas hareketi ile düşünce sese çevrilememiştir.

Sonuç olarak konuşma faaliyetine ulaşılacak süreçlerde zihinsel etkinlikler yapılamamıştır.

•Çevreye karşı duyarsız ilgisiz kayıtsız olma hali.

Kişi dalgın ve düşünceli bir tavır sergiler. Etrafındaki olaylara duyarsızdır. Çoğu zaman etrafındakileri görmezden gelir.

•Hafıza sorunları (unutkanlık ve bellek kaybı)

Kendi kaldırdığı eşyalarının yerini bulamama ile başlayan unutkanlıklar zamanla artar ve evinin yolunu bulamamaya kadar varabilir.

•Günlük rutin yaşam dengesinin bozulması.

Yemek öğünlerinin zamanını takip edememe, uyku düzeninin bozulması, hava durumuna veya mekana göre giyinme alışkanlığının yitirilmesi, yıkanma, diş fırçalama gibi öz bakımların yapılmaması durumları örnek verilebilir.

•Cümle kurarken uygun sözcüğü/sözcükleri bulamamak (seri konuşma kaybı)

Konuşurken zaman kazanma ünlemleri artar (ıııh, şey, sen söyle adını gibi). Bazen kişi ismi veya nesne adı hiç hatırlanamaz. İlerleyen evrelerde bu cümle kurma kabiliyetinin tamamen yitirilmesine kadar ilerleyebilir.

•Ruhsal dengenin bozulması (ani ruhsal değişimler, sebepsiz sinirlenmeler)

Sebepsiz yere geçirilen sinir krizi atakları, ağlamaya varabilen aşırı duygusallık durumları, aşırı güvensizlik hali, kendini yalnız ve kaybolmuş hissetmesi durumu, yakın çevresi de dahil herkesin kendisine düşman olduğunu düşünmesi örnek verilebilir.

•Panik olma hali (değişime uyumsuzluk, bir işi neden yaptığını hatırlamama)

Yeni bir çevrede kendini huzursuz hisseder, evden dışarıya çıkmak istemez, tanımadığı kişilere karşı aşırı tepkili ve güvensizdir, günlük rutin işlerini tamamlayamaz, ev içinde bile oda değiştirdiğinde nedenini unutur.

•Rakamsal becerilerde gerileme (hesap yapamama, değer verememe)

Basit hesaplamaları yapamaz veya yaptığını zanneder ancak sonuç hatalıdır. Harcamalarının karşılığı olan güncel para değerlerini hatırlayamaz daha çok eski parasal değerler aklına gelir. Zamanlama konusunda da sıkıntı yaşar, biyolojik saat dengesi bozulduğundan çevre zaman kavramına idrak edemez ve değerlendiremez.

•İnsanların yüzlerini ve adlarını hatırlayamama

Yakın çevresi de dahil zaman zaman yüzleri ve isimleri eşleştiremez. Yeni tanıştıklarını daha çabuk unutur. Uzun zamandır kullanmadığı isimleri hatırlayamaz.

•Anlama yetersizliği (olayları takip edememe)

Uzun cümleleri anlamakta zorlanır, olaylar arasındaki bağlantıyı kuramaz, sebep sonuç ilişkisi kuramaz, hareket ve davranışlarında önceden var olan sosyal uyum kalmamıştır sonuçlarını düşünemez.

•Yön adres duygusunun kaybolması (evini, sokağını bulamama kayıp olma)

Görsel hafıza kaybı yaşandığından evini ve çevresini hatırlayamaz, kaybolduğunda adresi hatırlayamaz,

•Diyaloglarda bozulma (tekrar eden anlatmalar veya sorular)

Sosyal uyum bozukluğu ile başlayan bu durum zamanla normal konuşma diyaloğu kurmamaya kadar ilerler, ne sorduğu unuttuğu için tekrar eden sorular sormaya ve hatırladığı olayları tekrar tekrar anlatmaya başlar.

Sadece unutkanlık sorununuzun olması Demansınız olduğu anlamını taşımaz. Demans tanısında beyin fonksiyonlarında ciddi bozulmalar aranır.

Bunama genelde yaşa bağlı seyrederken Demans belirtileri daha erken yaşlarda da gözlenebilir. Ayrıca Demans yaşlanmanın doğal bir sonucudur demekte çok yanlış olur.

Demansın ilerleyen evrelerinde kişi günlük aktivitelerini yitirebilir, giyinme soyunma yemek yeme gibi faaliyetlerde bir başkasının desteğine ihtiyaç duyabilir.